29 Mai Mahastiaren loraldia: uzta erabakitzen duen unea
Mahastizaintzaren egutegian badira une ikusgarriagoak eta beste batzuk isilagoak. Loraldia bigarren horietakoa da. Ia oharkabean igarotzen diren egun diskretu batzuk, baina erabakigarriak: hemen jartzen dira uzta etorkizunaren oinarriak.
Loreak, lore diruditen ez direnak
Mahatsa ematen duen mahatsak ez du arrosak bezala loratzen. Bere loreak oso txikiak dira, petalo deigarririk gabeak, eta infloreszentzia izenez ezagutzen diren multzo txikietan biltzen dira. Egun hauetan mahastian ikusten duguna milaka esfera berde-hori ñimiño dira—lore-botoiak—, kaputxa erori eta estamineak airera agerian uzten dituztenak.
Ez da begietarako ikusgarri handia, baina mahastia ezagutzen duenak badaki egun hauetan zer dagoen jokoan.
Zergatik da hain garrantzitsua?
Loraldia da mahatsaren eta etorkizuneko sortaren arteko zubia. Polinizatutako lore bakoitza mahats-ale bihurtzen da. Loreak ez badu fruitua ematen—hotzagatik, euri bortitzagatik, haize handiegia edo bero muturragatik—aleak ez dira sortzen, eta uzta nabarmen murriztu daiteke.
Mahastizainak ez du gauza handirik egin dezakeen egun hauetan. Behatzea eta landarearen erritmoa errespetatzea besterik ez. Arreta berezia eskatzen duen unea da.
Gure mahastiak egunotan
Maiatz honek kontrasteak ekarri ditu. Hasiera fresko eta eguzkitsu batek, udaberriko tenperatura ohikoekin, urte sasoi honetarako ezohikoa den bero-bolada bati eman dio bidea. Egun gutxitan termometroa ia 20 gradu igo da, loraldian ohikoenak ez diren baldintzak utziz.
Fruitua ematea aurrera doa, eta lehen aleak forma hartzen hasi dira. Baina bero goiztiar honekin, mahastian egiten diren ibilaldiak ez dira soilik behaketarako: bilaketarako ere badira. Makurtzea, hostoak banatzea, begi hutsez ikusten ez dena gertutik aztertzea.
Zaindaria izatea ere lanaren parte da
Gure azken ikuskapenetako batean, argazkian ikusten duzuna aurkitu genuen: mahats-sitsaren (Lobesia botrana) larba bat, sortu berri diren aleen artean kokatua. Aurkikuntza txikia, ia ikusezina, baina garaiz antzematen ez bada kalteak eragin ditzakeena.
Mahats-sitsa Espainiako mahastietan garrantzitsuenetako izurriteetako bat da. Bere lehen belaunaldia loraldiarekin bat dator, eta lore-organoei eta sortu berri diren aleei eraso egiten die. Garaiz antzemateak alde handia markatzen du.
Horregatik, egunero mahastian egotea, begiak zabalik, lanaren funtsezko zatia da. Lursail bakoitza ondo ezagutzea, bertan egotea, landareak eskuekin ukitzea. Zerbait garaiz antzematen denean, zentzuz jardun daiteke. Oharkabean pasatzen bada, arazoa inork ikusi gabe hazten da.
Dominio de Berzal-en, aste hauetan mahasti bakoitzaren bilakaera gertutik jarraitzen dugu. Ez egoera kezkagarria delako—ez baita—, baizik eta hala ulertzen dugulako gure lana: begiak zabalik eta oinak lurrean.
Ardoa hemen hasten da
Urteko edozein unetan Dominio de Berzal botila bat irekitzen duzunean, kopa barruan duzuna honelako egunetan hasi zen. Maiatzeko goiz batean, eguzkia jada Rioja Alavesako mahastien gainean altu zegoela, eskuak sorta bakoitza aztertzen, eta milaka lore txiki poliki-poliki mahats bihurtzen. Gustatzen zaigu hori gogoratzea. Eta zurekin partekatzea ere bai.